Zaktualizowano: 2026-08-02
38,3°C
to absolutny rekord ciepła w Krakowie od 1951 r.
Padł 8 sierpnia 2013 roku na stacji Kraków-Obserwatorium. To najwyższa temperatura maksymalna zanotowana w całym badanym okresie — niespełna 12 lat od tamtego dnia rekord pozostaje niepobity. To właśnie taki dzień trzeba uznać za ekstremalny nawet jak na polskie warunki: nocą było wtedy 19,4°C, a w ciągu dnia słupek rtęci sięgnął niemal granicy, przy której organizm zdrowego człowieka zaczyna pracować na granicy wydolności.
Ale ile takich dni realnie zagraża zdrowiu? Meteorolodzy przyjmują, że zagrożenie dla zdrowia, szczególnie osób starszych, dzieci i przewlekle chorych, zaczyna się, gdy temperatura maksymalna w ciągu doby osiąga lub przekracza 35°C. W Krakowie to wciąż rzadkość — ale w ostatnich dekadach dzieje się coraz częściej.
Dane pochodzą z referencyjnej stacji Kraków-Obserwatorium (państwowa sieć IMGW-PIB, seria dobowa od 1951 r.). Poniżej rozkład i rekordy upałów ekstremalnych w mieście.
Pomiary od 1951 r. sięgają 38,3°C. Oto pięć dni z najwyższą temperaturą maksymalną w historii stacji:
| Data | Temperatura maks. (°C) | Temperatura min. (°C) |
|---|---|---|
| 2013-08-08 | 38,3 | 19,4 |
| 2013-08-07 | 37,0 | 18,5 |
| 2017-08-01 | 36,7 | 19,2 |
| 2022-07-01 | 36,7 | 19,6 |
| 2012-08-06 | 36,6 | 18,5 |
Zwraca uwagę, że wszystkie rekordowe dni przypadają na przełom lipca i sierpnia — to w tym właśnie okresie koncentruje się maksimum termiczne w Małopolsce. Wyjątkowo ciepła noc poprzedzająca najgorętszy dzień (2022: 19,6°C) to dodatkowy czynnik obciążający — organizm nie ma szansy na wychłodzenie.
Rozkład miesięczny pokazuje, że dni ≥35°C w Krakowie to zjawisko typowo letnie — pojawiają się wyłącznie od czerwca do września, z wyraźnym szczytem w lipcu i sierpniu. Dni z temperaturą ≥40°C nie zdarzyły się w całym analizowanym okresie nawet średnio raz na sto lat — to absolutna rzadkość. Oto średnie roczne liczby dni z upałem zagrażającym zdrowiu w poszczególnych miesiącach:
| Miesiąc | Śr. liczba dni ≥35°C | Śr. liczba dni ≥40°C |
|---|---|---|
| 06 (czerwiec) | 0,1 | 0,0 |
| 07 (lipiec) | 0,2 | 0,0 |
| 08 (sierpień) | 0,2 | 0,0 |
| 09 (wrzesień) | 0,0 | 0,0 |
Średnio więc w lipcu i sierpniu notujemy po 0,2 dnia z upałem ekstremalnym w roku. Dla porównania — we wrześniu taki dzień to praktycznie ewenement.
Od 1951 r. dni z temperaturą ≥35°C zdarzały się w Krakowie nieregularnie. Zdecydowanie wyróżniają się trzy dekady po roku 2000 — to wtedy padły niemal wszystkie rekordy. Poniższa tabela pokazuje rok po roku, ile dni z upałem zagrażającym zdrowiu wystąpiło oraz jaką maksymalną temperaturę zanotowano w danym roku.
Wykres przedstawia pełną roczną serię danych. Tabela zawiera lata o najbardziej skrajnych wartościach; kompletna seria pochodzi z IMGW-PIB.
| Rok | Dni ≥35°C | Temperatura maks. (°C) |
|---|---|---|
| 1992 | 4 | 36,5 |
| 1994 | 3 | 36,4 |
| 2012 | 3 | 36,6 |
| 2013 | 4 | 38,3 |
| 2017 | 2 | 36,7 |
| 2022 | 2 | 36,7 |
| 2026 | 0 | 28,4 |
W całej serii od 1951 r. do maja 2026 r. (referencyjny zakres pomiarów) dni z temperaturą ≥35°C pojawiały się zaledwie po kilka w poszczególnych latach. Rekordowy pod tym względem był rok 1992 z 4 takimi dniami i maksymalną temperaturą 36,5°C — wynik ten powtórzył się później tylko w 2013 (4 dni i rekord 38,3°C) oraz w 2015 (4 dni, maksimum 35,8°C). Po roku 2000 zauważalnie częściej zdarzają się seria co najmniej 2 dni z upałem — to już nie pojedyncze incydenty, ale krótkie fale gorąca, które obciążają miejską populację.
Co to oznacza dla mieszkańców? W Krakowie upał zagrażający zdrowiu to wciąż rzadkość — średnio mniej niż jeden dzień w roku. Ale gdy już się pojawia (zwłaszcza w lipcu i sierpniu), warto go traktować poważnie: w dniach z temperaturą maksymalną powyżej 36°C i nocą bez schłodzenia (jak 1 sierpnia 2017 r. z temperaturą minimalną 19,2°C) ryzyko przegrzania organizmu znacząco wzrasta. Zalecane jest wtedy ograniczenie wysiłku na zewnątrz w godzinach południowych i nawadnianie organizmu.
Rekord z 8 sierpnia 2013 r. (38,3°C) utrzymuje się już od ponad dekady. W latach 2017 i 2022 termometry dwukrotnie pokazały 36,7°C — zabrakło 1,6°C do pobicia rekordu. Przy wyraźnym trendzie ocieplenia w ostatnich latach, taki wynik może paść w ciągu najbliższego dziesięciolecia. Wtedy mieszkańcy Krakowa będą musieli przygotować się na dni, w których organizm — zwłaszcza osób starszych i dzieci — będzie narażony na poważne przeciążenie termiczne.
Źródło: IMGW-PIB (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy), stacja Kraków-Obserwatorium, seria 1951-2026.
Narzędzia HistoClima: sprawdź pogodę w dniu Twoich urodzin, ślubu lub statystykę tygodnia urodzin.
Treści tworzone z pomocą AI na podstawie danych IMGW-PIB, weryfikowane automatycznie. 🤖 IA-assisted content · Art. 50 EU AI Act
© 2026 HistoClima · dane: IMGW-PIB (licencja IMGW-PIB) · bez powiząnia z IMGW-PIB · cytowanie dozwolone z podaniem źródła.