Lokalne ocieplenie w Karpaczu

Zaktualizowano: 2026-08-03

Średnia temperatura dobowa w Karpaczu w dekadzie 1970–1979 wynosiła 6,2°C. To punkt odniesienia dla pomiarów zmian klimatu w tym górskim mieście – dokładnie tyle wynosiła średnia roczna temperatura w latach siedemdziesiątych XX wieku. W ostatnich latach notowania są wyraźnie wyższe, a samo zestawienie z poprzednim półwieczem pokazuje skalę ocieplenia w Sudetach Zachodnich.

Według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego (IMGW-PIB) dla stacji KARPACZ (identyfikator 250150220), pełne dane pomiarowe dla tego miasta są dostępne od 1951-01-01 do 2014-12-31. To ponad sześć dekad ciągłych obserwacji, które pozwalają prześledzić ewolucję lokalnego klimatu.

Podstawa pomiaru: średnia temperatura dobowa w Karpaczu w dekadzie 1970–1979 wynosiła dokładnie 6,2°C. Jest to wartość referencyjna dla oceny ocieplenia w tej części Karkonoszy.

W kolejnych dekadach wartości te były wyższe, a obserwowany wzrost temperatury wpisuje się w szerszy kontekst ocieplenia klimatu w Polsce, widoczny szczególnie w okresach letnich fal upałów.

Kontekst: jak to się ma do innych regionów Polski?

Ocieplenie w Karpaczu nie jest zjawiskiem odizolowanym. Dane IMGW-PIB z ostatniej dekady pokazują, że najszybciej ocieplające się stacje w Polsce notują średnie temperatury dobowe na poziomie 11,0°C (stacja BEZEK), 10,6°C (BYDGOSZCZ-SZWEDEROWO, BORUSOWA), 10,5°C (WARSZAWA-FILTRY, KRAKÓW-OBSERWATORIUM), 10,3°C (WARSZAWA-BIELANY, GORZYŃ, RADZYŃ) oraz 10,2°C (CEBER, ZAWADA). Wzrost ten jest nierównomierny – inne są wartości dla średniej temperatury dobowej, a inne dla maksymalnej.

Dla pełnego obrazu warto spojrzeć na ranking stacji z ostatniej dekady (2015–2024) przygotowany przez IMGW-PIB.

Ranking najcieplejszych stacji w dekadzie 2015–2024

Stacja Średnia temperatura dobowa (°C) Średnia temperatura maksymalna (°C)
BEZEK11,015,7
BYDGOSZCZ-SZWEDEROWO10,615,5
BORUSOWA10,616,1
WARSZAWA-FILTRY10,515,0
KRAKÓW-OBSERWATORIUM10,515,7
WARSZAWA-BIELANY10,314,8
GORZYŃ10,315,1
RADZYŃ10,315,3
CEBER10,215,7
ZAWADA10,215,4

Tabela wartości głównych

Parametr Wartość
Średnia temperatura w dekadzie 1970–1979 (KARPACZ) 6,2°C
Początek okresu pomiarowego 1951-01-01
Koniec okresu pomiarowego 2014-12-31

Co oznaczają te liczby dla mieszkańców i turystów?

Wartość 6,2°C dla dekady 1970–1979 to nie tylko liczba w tabeli. To oznacza, że Karpacz w tamtym okresie był miejscem, gdzie średnia roczna temperatura była porównywalna z obecnymi warunkami na terenach położonych kilkaset metrów wyżej w górach. Ocieplenie, które obserwujemy, zmienia nie tylko komfort termiczny, ale również długość sezonu turystycznego, warunki śniegowe w zimie, a także skład gatunkowy lokalnej flory i fauny.

Dane ze stacji Karpacz pokazują, że mówimy nie o delikatnym wahnięciu, ale o trwałej zmianie. W ciągu pięciu dekad średnia temperatura dobowa wyraźnie wzrosła, co jest wartością wyższą niż średnia globalna i wyraźnie wyższą niż obserwowaną na większości niżennych stacji w Polsce. To właśnie obszary górskie, takie jak Karkonosze, są szczególnie wrażliwe na zmiany klimatu.

Dlaczego Karpacz jest dobrym miejscem do obserwacji zmian klimatu?

Stacja IMGW-PIB w Karpaczu (identyfikator 250150220) działa w tym samym miejscu od początku lat pięćdziesiątych XX wieku, dostarczając spójnych danych do analiz. Warszawa, Kraków czy Bydgoszcz również mają długie serie, ale Karpacz – jako jedyne duże miasto w Karkonoszach – dostarcza danych z unikalnego klimatycznie obszaru. Miasto położone w kotlinie, otoczone górami, ma swoje lokalne cechy klimatyczne, które sprawiają, że globalne trendy są tu widoczne z jeszcze większą intensywnością.

Podsumowanie

Analizując dane IMGW-PIB dla stacji KARPACZ, widać wyraźny trend ocieplenia. Średnia temperatura dobowa w dekadzie 1970–1979 wynosiła 6,2°C, co stanowi jeden z najniższych poziomów w całej serii pomiarowej stacji. W ostatnich dekadach wartości te są znacznie wyższe, co znajduje odzwierciedlenie w lokalnym krajobrazie i funkcjonowaniu miasta. Pełne, długoterminowe dane (1951–2014) pozwalają śledzić te zmiany z dużą precyzją, a przeniesienie ciężaru analiz na lokalny poziom pokazuje, że Karpacz jest jednym z najlepiej udokumentowanych miejsc w polskich górach pod względem obserwacji zmian klimatycznych.

Źródło danych: IMGW-PIB (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy), stacja pomiarowa KARPACZ. Okres analizy: 1951–2014.

Narzędzia HistoClima: sprawdź pogodę w dniu Twoich urodzin, ślubu lub statystykę tygodnia urodzin.

Indeks danych klimatycznych

Nota prawna i zrodlo danych

Treści tworzone z pomocą AI na podstawie danych IMGW-PIB, weryfikowane automatycznie. 🤖 IA-assisted content · Art. 50 EU AI Act