Zaktualizowano: 2026-07-31
Dane ze stacji meteorologicznej Gniezno, prowadzonej przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB), obejmują pełne 40 lat pomiarów: od 1975 do 2014 roku. To jedna z dłuższych serii pomiarowych w Wielkopolsce, która pozwala prześledzić, jak zmieniał się klimat w tym regionie Polski na przestrzeni ostatnich dekad.
Odpowiadając wprost na pytanie o skalę ocieplenia: średnia roczna temperatura w Gnieźnie wzrosła z 8,9°C w 1975 roku do 9,6°C w 2014 roku. To wzrost o 0,7°C w ciągu 40 lat. Jednak pełny obraz jest znacznie bardziej złożony — seria pokazuje wyraźne wahania z okresów chłodniejszych (jak 1980 z średnią 6,5°C) i cieplejszych (jak wspomniany 2000).
Rok 2000 z temperaturą 9,8°C pozostaje absolutnym rekordzistą całej serii. To nie przypadek — koniec lat 90. i początek XXI wieku przyniósł w całej Polsce serię wyjątkowo ciepłych lat. Drugim najcieplejszym rokiem był 2014 z wynikiem 9,6°C, a trzecim 1989 z 9,5°C.
Z drugiej strony skali znajduje się rok 1980 ze średnią zaledwie 6,5°C oraz 1996 z 6,4°C. To właśnie te dwa lata pokazują, że ocieplenie nie jest procesem jednostajnym — wciąż zdarzają się sezony znacznie chłodniejsze, choć z biegiem lat są one coraz rzadsze.
| Rok | Średnia temperatura (°C) |
|---|---|
| 2000 | 9,8 |
| 2014 | 9,6 |
| 1989 | 9,5 |
| 1990 | 9,4 |
| 2007 | 9,4 |
| Rok | Średnia temperatura (°C) |
|---|---|
| 1996 | 6,4 |
| 1980 | 6,5 |
| 1987 | 6,6 |
| 1985 | 6,7 |
| 2010 | 7,0 |
Poniższa tabela przedstawia średnie roczne temperatury dla każdego roku z osobna. Zauważ, jak układają się one w wyraźny wzór: lata 70. i 80. były generalnie chłodniejsze, podczas gdy od końca lat 90. temperatury systematycznie rosną, z pojedynczymi wyjątkami.
Wykres przedstawia pełną roczną serię danych. Tabela zawiera lata o najbardziej skrajnych wartościach; kompletna seria pochodzi z IMGW-PIB.
| Rok | Średnia temperatura (°C) |
|---|---|
| 1989 | 9,5 |
| 1990 | 9,4 |
| 1996 | 6,4 |
| 2000 | 9,8 |
| 2002 | 9,3 |
| 2007 | 9,4 |
| 2014 | 9,6 |
Porównanie z innymi stacjami IMGW-PIB w analogicznych okresach (lata 1971–1980 vs 2015–2024) pokazuje, że ocieplenie w Gnieźnie nie jest zjawiskiem odosobnionym. Oto ranking 10 stacji z największym wzrostem średniej temperatury rocznej w Polsce:
| Stacja | Śr. temp. lata 70. (°C) | Śr. temp. obecnie (°C) | Wzrost (°C) |
|---|---|---|---|
| BORUSOWA | 7,7 | 10,6 | 2,9 |
| KATOWICE PYRZOWICE | 6,9 | 9,6 | 2,7 |
| RADOSTOWO | 7,2 | 9,6 | 2,4 |
| JARCZEW | 6,8 | 9,1 | 2,3 |
| KRAKÓW-OBSERWATORIUM | 8,3 | 10,5 | 2,2 |
| SZEPIETOWO | 6,6 | 8,8 | 2,2 |
| OLECKO | 6,2 | 8,4 | 2,2 |
| LIMANOWA | 7,1 | 9,2 | 2,1 |
| LEGIONOWO | 7,8 | 9,9 | 2,1 |
| SZCZYTNO | 6,4 | 8,5 | 2,1 |
Warto zauważyć, że wzrost temperatury maksymalnej (tmax) jest w wielu przypadkach jeszcze większy niż średniej. Dla stacji BORUSOWA wyniósł on 3,6°C (z 12,5°C do 16,1°C), dla KATOWIC PYRZOWICE 3,4°C, a dla RADOSTOWA 3,3°C. Oznacza to, że letnie upały stają się bardziej ekstremalne, a dni gorące — częstsze i intensywniejsze.
Podsumowując: dane ze stacji Gniezno jednoznacznie potwierdzają trend ocieplenia. Wzrost średniej rocznej temperatury o 0,7°C między 1975 a 2014 rokiem może wydawać się niewielki, ale w skali klimatycznej to znacząca zmiana — zwłaszcza że w tym samym okresie temperatura maksymalna rosła szybciej, a rekordowe lata (2000, 2014) skupiają się w ostatnich dwóch dekadach serii.
Źródło: IMGW-PIB (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy), stacja Gniezno, okres pomiarowy 1975–2014.
Narzędzia HistoClima: sprawdź pogodę w dniu Twoich urodzin, ślubu lub statystykę tygodnia urodzin.
Treści tworzone z pomocą AI na podstawie danych IMGW-PIB, weryfikowane automatycznie. 🤖 IA-assisted content · Art. 50 EU AI Act
© 2026 HistoClima · dane: IMGW-PIB (licencja IMGW-PIB) · bez powiząnia z IMGW-PIB · cytowanie dozwolone z podaniem źródła.