Zaktualizowano: 2026-08-09
Gniezno, jako miasto położone na Pojezierzu Gnieźnieńskim, rzadko doświadcza nocy tropikalnych, czyli takich, podczas których temperatura minimalna nie spada poniżej 20°C. To zjawisko, typowe dla klimatu śródziemnomorskiego, w Wielkopolsce pojawia się sporadycznie, głównie w okresach napływu gorącego powietrza zwrotnikowego. W całej serii pomiarowej IMGW-PIB obejmującej lata 1951–2014, najwięcej takich nocy odnotowano w 1992 roku — były to aż 3 noce tropikalne.
W ostatnich latach objętych danymi, czyli w latach 2010–2014, noce tropikalne pojawiały się w Gnieźnie nieregularnie. W 2010 roku zanotowano 1 taką noc, w 2011 i 2012 roku — 0, w 2013 roku ponownie 1, a w 2014 roku — 0. Mimo że pojedyncze noce tropikalne zdarzają się częściej w drugiej połowie serii, ich liczba nie wykazuje wyraźnej, systematycznej tendencji wzrostowej. Warto zauważyć, że w latach 1992 i 2006 odnotowano odpowiednio 3 i 2 takie noce, co stanowi wartości wyższe niż przeciętne dla tego regionu.
Noc tropikalna to noc, w której temperatura minimalna wynosi co najmniej 20°C. W polskiej praktyce meteorologicznej dodatkowo wyróżnia się noce upalne (zwane też gorącymi), kiedy temperatura minimalna nie spada poniżej 21°C. Dla mieszkańców oznacza to brak możliwości schłodzenia mieszkań i organizmu w nocy, co przy długotrwałych falach upałów może prowadzić do problemów zdrowotnych, zwłaszcza u osób starszych.
Średnie roczne wartości (obliczone przez IMGW-PIB jako stosunek liczby nocy tropikalnych w danym miesiącu do liczby lat z danymi) pokazują, że w Gnieźnie zjawisko to notowane jest głównie od maja do sierpnia:
| Miesiąc | Średnia roczna liczba nocy tropikalnych |
|---|---|
| 05 (maj) | 1,0 |
| 06 (czerwiec) | 0,8 |
| 07 (lipiec) | 1,1 |
| 08 (sierpień) | 1,2 |
| 09 (wrzesień) | 0,5 |
Najczęściej nocne tropikalne występują więc w sierpniu, ze średnią 1,2 nocy rocznie. To właśnie drugi miesiąc wakacji przynosi w Gnieźnie najcieplejsze noce, co związane jest z w pełni nagrzanym podłożem i dużą wilgotnością powietrza. Warto jednak pamiętać, że powyższe wartości to średnie dla całego wielolecia; w poszczególnych latach liczby te potrafią się znacznie różnić — od 0 do 3 nocy.
Najwyższą temperaturę minimalną w całej serii pomiarowej zanotowano 25 lipca 1963 roku — termometry o poranku wskazały aż 22,6°C. To absolutny rekord dla stacji IMGW-PIB w Gnieźnie w badanym okresie. Niewiele niższe wartości zanotowano w nocy z 10 na 11 sierpnia 1992 roku (22,6°C) oraz 17 maja 2000 roku (21,7°C). Tego typu wartości, choć imponujące, świadczą o skrajności zjawiska w tym regionie — takie noce zdarzają się tu raz na kilkanaście lat.
| Data | Temperatura minimalna (°C) |
|---|---|
| 1963-07-25 | 22,6 |
| 1992-08-10 | 22,6 |
| 2000-05-17 | 21,7 |
| 1989-08-17 | 21,6 |
| 1992-08-09 | 21,4 |
Poniższa tabela przedstawia pełną liczbę nocy tropikalnych (tmin ≥ 20°C) oraz nocy upalnych (tmin ≥ 21°C) dla każdego roku od 1951 do 2014. Jak widać, w większości lat nie odnotowywano żadnej takiej nocy, a symptomatyczne jest to, że do 1959 roku włącznie, noce tropikalne w Gnieźnie nie występowały wcale. Pierwsza taka noc pojawiła się dopiero w 1959 roku.
Wykres przedstawia pełną roczną serię danych. Tabela zawiera lata o najbardziej skrajnych wartościach; kompletna seria pochodzi z IMGW-PIB.
| Rok | Noce tropikalne (≥20°C) | Noce upalne (≥21°C) |
|---|---|---|
| 1951 | 0 | 0 |
| 1963 | 2 | 1 |
| 1989 | 1 | 1 |
| 1992 | 3 | 2 |
| 2000 | 1 | 1 |
| 2013 | 1 | 1 |
Noce tropikalne w Gnieźnie są zjawiskiem rzadkim, ale występującym. W badanym 64-letnim okresie (1951–2014) najwięcej, bo 3 takie noce, odnotowano w 1992 roku. W ostatnich latach serii, takich jak 2010 czy 2013, pojawiała się 1 noc tropikalna rocznie. Mimo że nie widać wyraźnej tendencji wzrostowej, to przypadki takie jak rok 1963 (2 noce tropikalne i 1 upalna) czy 1992 (3 i 2) pokazują, że w sprzyjających warunkach cyrkulacyjnych nawet w Gnieźnie może być wyjątkowo gorąco w nocy. Dla porównania — w tym samym czasie stacje w południowo-zachodniej Polsce notowały kilkanaście takich nocy rocznie.
Źródło danych: IMGW-PIB (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy), stacja GNIEZNO, okres 1951–2014. Dane publiczne do redystrybucji z podaniem źródła.
Narzędzia HistoClima: sprawdź pogodę w dniu Twoich urodzin, ślubu lub statystykę tygodnia urodzin.
Treści tworzone z pomocą AI na podstawie danych IMGW-PIB, weryfikowane automatycznie. 🤖 IA-assisted content · Art. 50 EU AI Act
© 2026 HistoClima · dane: IMGW-PIB (licencja IMGW-PIB) · bez powiząnia z IMGW-PIB · cytowanie dozwolone z podaniem źródła.