Fale upałów w Gnieźnie – jak często temperatura przekracza 35°C?

Zaktualizowano: 2026-08-02

W 1994 roku w Gnieźnie odnotowano 6 dni z temperaturą maksymalną wynoszącą 35°C lub więcej. To absolutny rekord w całej serii pomiarów prowadzonych od 1951 roku przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy.

Dla porównania: najcieplejszym dniem w historii stacji był 21 lipca 1998 r., kiedy termometry wskazały 37,8°C.

W Gnieźnie dni z ekstremalnym upałem, czyli takim, gdy temperatura maksymalna osiąga lub przekracza 35°C, są rzadkością. W skali całej wieloletniej serii pomiarów od 1951 do 2014 roku średnio zdarza się zaledwie 0,3 takiego dnia rocznie. Oznacza to, że w typowym roku mieszkańcy Gniezna nie doświadczają ani jednego dnia z tak ekstremalnym upałem – takie sytuacje to wyjątkowe epizody, które występują nieregularnie, zwykle co kilka lat.

Rekordowe lata pod względem liczby dni upalnych

Choć dni z temperaturą ≥35°C są w Gnieźnie rzadkie, zdarzają się lata, w których upał daje się we znaki wyjątkowo mocno. Najbardziej ekstremalny pod tym względem był rok 1994 z 6 takimi dniami. To niemal dwukrotnie więcej niż w jakimkolwiek innym roku w analizowanym okresie. Kolejne miejsca zajmują:

Warto zwrócić uwagę, że rekordowy rok 1994 osiągnął liczbę 6 dni z upałem, podczas gdy w większości lat (aż 47 z 64 objętych pomiarami) nie odnotowano ani jednego takiego dnia. To pokazuje, jak nieregularne i epizodyczne są ekstremalne upały w tej części Wielkopolski.

Czy fal upałów jest coraz więcej? Analiza dekad

Analiza średniej liczby dni z temperaturą ≥35°C w poszczególnych dekadach pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy upałów przybywa. Porównajmy dane z całych dziesięcioleci:

Najwyraźniej na tle całej serii wyróżnia się dekada lat 90. XX wieku ze średnią 1,1 dnia upalnego rocznie – to zdecydowanie najwięcej w całym analizowanym okresie. Warto jednak zauważyć, że choć po roku 2000 nie wróciły już wartości z połowy lat 90., to średnia z ostatnich dwóch dekad (0,4) jest wyższa niż w latach 1970–1980, kiedy to nie odnotowano ani jednego dnia z temperaturą ≥35°C.

Lata bez upałów i rekordowy rok 1994

W serii pomiarów od 1951 do 2014 roku wyróżnia się przede wszystkim rok 1994 z liczbą 6 dni upalnych. To absolutny rekord, który nie został pobity w żadnym kolejnym roku. Drugim pod tym względem okresem był rok 1959 z 3 dniami oraz rok 1992, również z 3 dniami. Z kolei lata 1951–1955, a także większość lat 60., 70. i 80. minęły w Gnieźnie bez ani jednego dnia z temperaturą maksymalną sięgającą 35°C.

Co istotne, także rekord absolutny temperatury maksymalnej w Gnieźnie – 37,8°C z 21 lipca 1998 roku – pochodzi z lat 90. XX wieku, co potwierdza, że to właśnie ta dekada była w Gnieźnie okresem o najbardziej ekstremalnych warunkach termicznych.

Pełna seria roczna dni z temperaturą maksymalną ≥35°C

Poniższa tabela przedstawia liczbę dni z ekstremalnym upałem w każdym roku od 1951 do 2014 roku oraz najwyższą temperaturę zanotowaną w danym roku. Zera oznaczają lata, w których temperatura maksymalna ani razu nie osiągnęła 35°C – to najczęstsza sytuacja w Gnieźnie.

195131.6195936.7196730.8197533.2198333.6199133.5199934.2200736.8201434.4Maksymalna temperatura (°C)38°C3327°C
Seria roczna · Źródło: IMGW-PIB

Wykres przedstawia pełną roczną serię danych. Tabela zawiera lata o najbardziej skrajnych wartościach; kompletna seria pochodzi z IMGW-PIB.

Rok Liczba dni ≥35°C Maksymalna temperatura (°C)
1959336,7
1980027,3
1992337,4
1994636,8
1998137,8
2000236,9
2007236,8

Podsumowanie

Dni z temperaturą maksymalną ≥35°C są w Gnieźnie zjawiskiem rzadkim, ale regularnie powracającym. Historia pomiarów pokazuje, że ekstremalne upały występowały w tym mieście zarówno w latach 50., jak i 90. XX wieku, a szczyt przypadł na rok 1994 z 6 dniami upalnymi. Choć w ostatnich dekadach nie odnotowano już tak spektakularnych wartości, to utrzymująca się średnia na poziomie 0,4 dnia rocznie w latach 2000–2014 wskazuje, że epizody z temperaturą 35°C pozostają stałym, choć nieregularnym elementem klimatu Gniezna.

Źródło danych: IMGW-PIB – Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy. Stacja: Gniezno. Okres analizy: 1951–2014.

Narzędzia HistoClima: sprawdź pogodę w dniu Twoich urodzin, ślubu lub statystykę tygodnia urodzin.

Indeks danych klimatycznych

Nota prawna i zrodlo danych

Treści tworzone z pomocą AI na podstawie danych IMGW-PIB, weryfikowane automatycznie. 🤖 IA-assisted content · Art. 50 EU AI Act