Zaktualizowano: 2026-08-08
Najgorętszy dzień w historii pomiarów gnieźnieńskiej stacji IMGW-PIB przypadł na 21 lipca 1998 roku. Termometry wskazały wtedy 37,8°C — to absolutny rekord ciepła dla tego miasta w całym analizowanym okresie. Fala upałów, która przetoczyła się przez Wielkopolskę w środku lata, pozostaje do dziś wzorcowym przykładem tego, jak ekstremalnie potrafi być gorąco na Nizinie Wielkopolskiej.
Co istotne: ta temperatura to nie pojedynczy, zawyżony odczyt, lecz wartość potwierdzona przez oficjalne dane państwowej służby meteorologicznej. W całym zestawieniu lat 1951–2014 żaden inny dzień nie zbliżył się do tego wyniku — w 1992 roku odnotowano 37,4°C (10 sierpnia), a 21 czerwca 2000 roku 36,9°C, ale to wciąż wartości niższe o ponad pół stopnia od rekordu z 1998 roku.
Mówiąc o „dniach z ekstremalnym upałem" w kontekście Gniezna, warto precyzyjnie określić, o jakie progi temperatury chodzi. Polska służba meteorologiczna rozróżnia kilka kategorii dni gorących: te z temperaturą maksymalną powyżej 30°C (dni upalne), te z temperaturą co najmniej 31°C (dni z silnym upałem), oraz te przekraczające 33°C — właśnie takie dni można uznać za ekstremalnie gorące. W Gnieźnie, podobnie jak w innych miastach na zachodzie Polski, te ekstremalne wartości pojawiają się regularnie, ale ich liczba w poszczególnych latach bywa bardzo zróżnicowana.
Średnio w roku w Gnieźnie notuje się około 2 dni z temperaturą powyżej 33°C. To może wydawać się niewiele, ale trzeba pamiętać, że mówimy o progach ekstremalnych — takich, które dla organizmu ludzkiego są już obciążeniem. W najgorętszych latach tych dni było znacznie więcej. Rekordowy pod tym względem był rok 1994, kiedy to aż 7 dni z temperaturą maksymalną przekroczyło 33°C. Nieco mniej, bo 6 dni, zanotowano w 2010 roku, a po 5 dni w latach 1963 oraz 1992. Należy jednak pamiętać, że to wartości ekstremalne — w roku 1980 nie było ani jednego takiego dnia, a maksymalna temperatura w całym roku wyniosła zaledwie 27,3°C.
Patrząc na rozkład miesięczny, ekstremalne upały w Gnieźnie to zjawisko typowo letnie, choć nie ogranicza się wyłącznie do pełni sezonu. Dane z miesięcy letnich pokazują, że najwięcej dni z temperaturą powyżej 33°C przypada na lipiec — średnio 2,0 dni w roku. Sierpień jest tuż za nim ze średnią 1,7 dnia, a czerwiec zamyka tę trójkę ze średnią 1,6 dnia. Co ciekawe, pojedyncze takie dni zdarzają się również we wrześniu — średnio 1,0 dnia — kiedy to letnie masy powietrza jeszcze potrafią dać o sobie znać.
| Miesiąc | Średnia liczba dni z temp. > 33°C |
|---|---|
| Czerwiec | 1,6 |
| Lipiec | 2,0 |
| Sierpień | 1,7 |
| Wrzesień | 1,0 |
Poniższe zestawienie pokazuje pięć najgorętszych dni w Gnieźnie w całym okresie pomiarowym. To one definiują górną granicę tego, jak potrafi być gorąco w tym mieście:
| Data | Temperatura maksymalna |
|---|---|
| 1998-07-21 | 37,8°C |
| 1992-08-10 | 37,4°C |
| 2000-06-21 | 36,9°C |
| 1992-08-09 | 36,8°C |
| 1994-07-31 | 36,8°C |
Pełne zestawienie dla każdego roku pokazuje, jak zmieniała się liczba dni z temperaturą przekraczającą 33°C. Widać wyraźnie, że ekstremalne upały potrafią występować zarówno w latach 60., jak i na początku XXI wieku — nie jest to zjawisko wyłącznie ostatnich dekad, choć w latach 90. i po roku 2000 ich częstotliwość bywała większa niż w latach 70. i 80.
Wykres przedstawia pełną roczną serię danych. Tabela zawiera lata o najbardziej skrajnych wartościach; kompletna seria pochodzi z IMGW-PIB.
| Rok | Dni z temp. > 33°C | Dni z temp. ≥ 28°C | Dni z temp. ≥ 31°C | Temp. maks. roku |
|---|---|---|---|---|
| 1959 | 3 | 20 | 5 | 36,7°C |
| 1980 | 0 | 0 | 0 | 27,3°C |
| 1992 | 5 | 27 | 13 | 37,4°C |
| 1994 | 7 | 28 | 15 | 36,8°C |
| 1998 | 2 | 14 | 5 | 37,8°C |
| 2000 | 3 | 16 | 4 | 36,9°C |
| 2007 | 3 | 18 | 4 | 36,8°C |
Analizując powyższe dane, widać wyraźnie, że ekstremalne upały w Gnieźnie to zjawisko o dużej zmienności międzyrocznej. Lata takie jak 1980 (bez ani jednego dnia z temperaturą powyżej 33°C) kontrastują z rokiem 1994 (7 takich dni). To naturalna cecha klimatu przejściowego, jaki panuje w Wielkopolsce — pomiędzy wpływem oceanicznego zachodu a kontynentalnego wschodu. Największe koncentracje dni ekstremalnie gorących występują w lipcu i sierpniu, kiedy to rozległe wyże znad południowej Europy potrafią na kilka dni wprowadzić do Polski zwrotnikowe masy powietrza.
Źródło: IMGW-PIB — Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy. Dane ze stacji IMGW-PIB w Gnieźnie, okres obserwacyjny 1951–2014.
Narzędzia HistoClima: sprawdź pogodę w dniu Twoich urodzin, ślubu lub statystykę tygodnia urodzin.
Treści tworzone z pomocą AI na podstawie danych IMGW-PIB, weryfikowane automatycznie. 🤖 IA-assisted content · Art. 50 EU AI Act
© 2026 HistoClima · dane: IMGW-PIB (licencja IMGW-PIB) · bez powiząnia z IMGW-PIB · cytowanie dozwolone z podaniem źródła.