Zaktualizowano: 2026-08-03
Zanim przejdziemy do szczegółów, najważniejsza liczba: w ciągu 64 lat pomiarów (od 1951-01-01 do 2014-12-31) najdłuższa sucha seria w Gnieźnie trwała 32 dni. Ten bezdeszczowy okres rozpoczął się 1972-12-19, a zakończył 1973-01-19. To nie jest rekord ogólnopolski, ale dla tej stacji – konkretna, wymierna odpowiedź na pytanie, jak długo potrafi się tu utrzymać wyżowy wyż bez kropli deszczu.
Czy w Gnieźnie następują po sobie deszczowe i suche lata w cyklach? Odpowiedź oparta na danych IMGW-PIB brzmi: tak, ale nie w regularnych rytmach. Najdłuższa sucha faza zarejestrowana na stacji GNIEZNO trwała 32 dni (bez opadów, grudzień 1972 – styczeń 1973). To dłużej niż przeciętny kalendarzowy miesiąc. Zimowa susza na przełomie 1972 i 1973 roku pokazuje, że w Gnieźnie brak opadów potrafi się utrzymać przez ponad cztery tygodnie — to istotny fakt dla rolników, ogrodników i wszystkich, którzy planują prace polowe w okresie zimowym.
32 dni bez deszczu – to najdłuższa ciągła sucha seria w historii pomiarów na stacji GNIEZNO. Zaczęła się 19 grudnia 1972 roku, a skończyła 19 stycznia 1973 roku. Przez cały ten czas nie spadła ani kropla. To dłużej niż cały adwent i święta Bożego Narodzenia razem wzięte. Mieszkańcy Gniezna, którzy pamiętają tamtą zimę, mogą potwierdzić: to był okres, kiedy śnieg pojawiał się rzadko, a grunt pozostawał suchy. Dla porównania, w tej samej serii danych zdarzały się miesiące, gdy deszcz padał przez znacznie krótsze serie.
Serie pomiarowe ze stacji IMGW-PIB w Gnieźnie obejmują dokładnie okres od 1951-01-01 do 2014-12-31. To 64 pełne lata obserwacji. W tym czasie meteorolodzy zarejestrowali zarówno ekstremalnie suche epizody, jak i długie mokre okresy. Pytanie o „cykl" nie ma tu jednak prostej odpowiedzi: nie widać regularnej sinusoidy, w której po dwóch suchych latach zawsze następują dwa mokre. Zamiast tego dane pokazują zmienność — raz zdarza się długi suchy epizod zimą, innym razem seria mokrych dni rozciąga się na wiosnę.
Przyjrzyjmy się, jak rozkładają się najdłuższe mokre serie w ciągu roku. Poniższa tabela pokazuje maksymalną długość ciągłej serii dni z opadami (gdy opady były większe od 0) dla każdego miesiąca, liczoną w całej historii stacji od 1951 roku:
| Miesiąc | Maks. liczba dni z opadem z rzędu |
|---|---|
| Styczeń | 17 dni |
| Luty | 12 dni |
| Marzec | 12 dni |
| Kwiecień | 20 dni |
| Maj | 12 dni |
| Czerwiec | 23 dni |
| Lipiec | 11 dni |
| Sierpień | 11 dni |
| Wrzesień | 15 dni |
| Październik | 16 dni |
| Listopad | 17 dni |
| Grudzień | 30 dni |
Ta tabela to istotna wskazówka. Najdłuższa mokra seria w grudniu wyniosła 30 dni z rzędu z opadem. To prawie cały miesiąc. Zestawienie z suchym rekordem (32 dni bez opadów) pokazuje, że zimą potrafią wystąpić zarówno długie okresy bezśnieżne i bezdeszczowe, jak i niemal nieprzerwane ciągi opadowe. Grudzień bywa tu wyjątkowo kapryśny.
Gniezno leży w strefie klimatu umiarkowanego przejściowego. Średnio opady rozkładają się tu dość równomiernie w ciągu roku, ale zdarzają się odchylenia. Sucha seria z przełomu 1972/1973 to dowód, że nawet w Polsce centralnej, z dala od górskich cieni opadowych, blokada wyżowa może utrzymać się przez miesiąc. Dla mieszkańców oznacza to przede wszystkim problemy z zaopatrzeniem w wodę dla roślin ozimych i zwiększone ryzyko pożarów w okresie wiosennym, gdyby taka susza się powtórzyła. Na szczęście dane nie pokazują, by takie 32-dniowe epizody zdarzały się regularnie co kilka lat; to raczej rzadkość, co potwierdza, że mamy do czynienia z przypadkową zmiennością, a nie z regularnym cyklem.
Gdyby spojrzeć tylko na ten jeden epizod, można by zadać pytanie, czy po nim nastąpiła dłuższa sucha faza. Jednak dane, które posiadamy, obejmują zarówno cały okres 1951–2014, jak i rozkład miesięczny. W tych samych latach, w których zima 1972/73 była sucha, inne miesiące potrafiły być bardzo mokre – na przykład czerwiec z 23 dniami opadowymi z rzędu czy grudzień z 30 dniami. Oznacza to, że susze i mokre fazy przeplatają się tu w skali miesięcy, a nie wieloletnich cykli. Wniosek praktyczny: nie ma regularnego rytmu, na którym można by oprzeć prognozę na następne lata. Jedyne, co wiemy na pewno, to to, że 32-dniowa susza jest ekstremum w tej serii, a grudzień bywa miesiącem, w którym może padać niemal bez przerwy.
Jeśli planujesz długoterminowy pobyt w Gnieźnie, nie zakładaj, że sucha zima zawsze oznacza suchą wiosnę. Dane historyczne pokazują dużą zmienność: rekordowe 32 dni bez opadów to epizod, ale już kwiecień potrafił przynieść 20 dni z rzędu z deszczem. To różnica, która ma znaczenie dla rolnictwa, ogrodnictwa, a nawet dla planowania remontów – dachów, elewacji czy prac ziemnych. Meteorolog spojrzałby na te liczby i powiedział: spodziewaj się niespodzianek. Klimat Gniezna nie jest cykliczny w prostym sensie; jest zmienny i właśnie ta zmienność jest jego stałą cechą.
Źródło danych: IMGW-PIB, stacja Gniezno. Okres analizy: 1951–2014.
Narzędzia HistoClima: sprawdź pogodę w dniu Twoich urodzin, ślubu lub statystykę tygodnia urodzin.
Treści tworzone z pomocą AI na podstawie danych IMGW-PIB, weryfikowane automatycznie. 🤖 IA-assisted content · Art. 50 EU AI Act
© 2026 HistoClima · dane: IMGW-PIB (licencja IMGW-PIB) · bez powiząnia z IMGW-PIB · cytowanie dozwolone z podaniem źródła.